Asansör Elektrik Panosu ve Kumanda Panosu: Bağlantı Şeması Nasıl Okunur?
Asansör elektrik panosu ile kumanda panosu arasındaki fark nedir? Şebeke, dağıtım panosu, kumanda panosu, kuyu, kabin ve kat bağlantılarının genel mantığı.
"Asansör elektrik panosu bağlantı şeması" araması yapan herkes aslında iki farklı şeyden birini arıyor olabilir: makine dairesindeki dağıtım panosunun nasıl beslendiği ya da kumanda panosunun kuyu ve kabinle nasıl konuştuğu. Bu yazıda marka bağımsız olarak iki panonun görevlerini ve bir kumanda panosu şemasının genel okuma mantığını anlatıyoruz. Amacımız şemaya bakan teknisyene ya da bina yöneticisine bir yol haritası vermek. Belirli bir panonun bağlantısı için mutlaka o panonun kendi dökümanını kullanın.
İki pano, iki görev
Elektrik (dağıtım) panosu
Bina enerjisi asansöre bu pano üzerinden gelir. Makine dairesinde veya makine dairesiz (MRL) sistemlerde en üst kattaki kumanda dolabının yakınında bulunur. Tipik olarak şu elemanları içerir:
- Asansörün tüm enerjisini kesebilen ve kilitlenebilen ana şalter
- Motor ve kumanda beslemesi için koruma elemanları
- Kabin aydınlatması, kuyu aydınlatması ve servis prizleri için ayrı devreler
- Gerekli devrelerde kaçak akım koruması
Kabin ve kuyu aydınlatmasının, asansörün güç beslemesinden bağımsız tutulması temel bir tasarım ilkesidir. Böylece asansör enerjisi kesildiğinde kabin karanlıkta kalmaz ve kuyuda çalışan personel aydınlatmayı kullanabilir. Bu ayrımın nasıl yapılacağı proje ve standarda göre belirlenir.
Kumanda panosu
Asansörün "beyni" burasıdır. İçinde kontrol kartı, motor sürücüsü (inverter) veya kontaktör grubu, kumanda trafosu, fren beslemesi, emniyet devresi elemanları, faz koruma ve çoğu zaman kurtarma (UPS veya akü) ünitesi bulunur. Bazı yeni sistemlerde sürücü, kontrol kartı ve kurtarma tek bir gövdede toplanır. Arkel ARCUBE bu tür monoblok ünitelere bir örnektir. Ayrıntılar için ARCUBE kurulum yazımıza göz atabilirsiniz.
Kumanda panosu şeması nasıl okunur?
Bir kumanda panosu şeması onlarca sayfa olabilir. Kaybolmamak için şu sırayı izleyin.
1. Kapak, dizin ve rumuz listesi
İlk sayfalarda panonun modeli, sürümü ve sayfa dizini yer alır. Ardından genellikle bir rumuz listesi gelir. Burada her klemensin ve sinyalin kısaltması açıklanır. Örneğin bir sinyalin "kat kapısı kilit kontağı", diğerinin "kabin kapısı kontağı" olduğunu bu listeden öğrenirsiniz. Şema sürümü panonun yazılım veya donanım sürümüyle uyumlu olmalıdır.
2. Şebeke ve güç bölümü
L1, L2, L3, N ve PE girişleri; ana şalter, faz koruma, motor sürücüsü veya kontaktörler, fren direnci ve motor bağlantıları bu sayfalardadır. Kurtarma sistemi varsa UPS veya akü bağlantısı da burada gösterilir. Faz sırası yanlışsa birçok pano çalışmaya başlamaz ve hata verir.
3. Kumanda gerilimleri
Kumanda trafosu ve güç kaynağı sayfaları, panonun hangi bölümünün hangi gerilimle çalıştığını gösterir. Emniyet devresi, fren, kapı motoru ve kontrol kartı farklı gerilimler kullanabilir. Ölçüm yapacak teknisyen hangi noktada hangi gerilimi beklemesi gerektiğini bu sayfadan öğrenir.
4. Emniyet devresi
Stop butonları, hız regülatörü kontağı, paraşüt kontağı, limit şalterleri, kabin kapı kontağı ve kat kapı kilitleri seri bağlıdır. Şemada bu zincir ve ara ölçüm noktaları gösterilir. Bu bölümü asansör emniyet devresi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
5. Kuyu bağlantıları
Kuyu dibi stop ve revizyon düğmeleri, alt ve üst limit şalterleri, kat seviyesi algılayan manyetik şalterler veya kuyu enkoderi ile yavaşlama noktaları kuyu sayfalarında yer alır. Deprem sensörü veya yangın girişi varsa onların bağlantısı da gösterilir. Örnek bir şema için asansör yangın ve deprem sensörü bağlantı şeması sayfasına bakabilirsiniz.
6. Kabin bağlantıları
Hareketli (yassı) kablo üzerinden kabine giden hatlar: kabin üstü revizyon kutusu, kapı operatörü ve kapı kartı, boy fotoseli, kabin butonları, kabin göstergesi, aydınlatma, fan, alarm ve acil haberleşme. Seri haberleşmeli (CANBus gibi) sistemlerde kablo sayısı azalır, ama adres ve sonlandırma ayarları önem kazanır.
7. Kat bağlantıları
Kat çağrı butonları, kat göstergeleri ve kat kapısı kilitleri bu sayfalardadır. Paralel tesisatta her kat için ayrı damarlar, seri tesisatta ise ortak bir haberleşme hattı kullanılır.
Örnek şemalar
Dökümanlar sayfamızda farklı üreticilerin pano şemalarını bulabilirsiniz:
- Mikrolift ML50S kumanda panosu bağlantı şeması: Şebeke, UPS ve makine dairesi dağıtım panosu bağlantıları, güvenlik devresi ve kuyu-kat tesisatı.
- Mikrolift MLCOMBO 40 kumanda panosu bağlantı şeması
- Mikrolift ML40P kumanda panosu bağlantı şeması
- Arkel ARCUBE bağlantı şeması ve hızlı kurulum kılavuzu
Bu dökümanlar üreticilerin kendi yayınlarıdır. Başka bir panoda aynı rumuzun aynı anlama geldiğini varsaymayın.
Kontrol listesi
- Panonun modeli ve şema sürümü eşleşiyor mu?
- Rumuz listesi ve klemens numaraları önünüzde mi?
- Ana şalter kilitlenebiliyor, kabin ve kuyu aydınlatması ayrı devreden besleniyor mu?
- Faz sırası ve faz koruma rölesi kontrol edildi mi?
- Kurtarma sistemi (UPS veya akü) varsa bağlantısı ve aküleri kontrol edildi mi?
- Emniyet devresinde unutulmuş köprü olmadığı doğrulandı mı?
- Değişiklikler şemaya ve asansör kayıt defterine işlendi mi?
Güvenlik notu
Asansör panolarında şebeke gerilimi, sürücü kondansatörlerinde enerji kesildikten sonra bir süre kalan gerilim ve beklenmedik kabin hareketi gibi ciddi riskler vardır. Pano bağlantıları, ölçümler ve parça değişimi yalnızca yetkili asansör firmasının eğitimli personeli tarafından, ana şalter kapatılıp kilitlendikten sonra yapılmalıdır. Bina görevlilerinin panoyu açması hayati tehlike yaratır.
İlgili ürünler
- Asansör panoları
- Kumanda ve kontrol kategorisi
- Kuyu dibi malzemeleri
- Kesintisiz güç kaynakları
- Faz koruma röleleri
- Kontaktörler
Pano yenilemede birlikte çalışalım
Berkbey Elektrik, Antalya'da asansör firmalarına ve teknik servislere pano çevresi malzemeleri ve yedek parça tedarik eder. İhtiyacınız olan parçanın kodunu veya pano etiketinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin. Muratpaşa'daki mağazamıza gelerek de ürünleri inceleyebilirsiniz.