NYA, NYAF, NYM ve TTR Kablo Farkları: Hangisi Nerede?
NYA, NYAF, NYM ve TTR kablo arasındaki farklar nelerdir, hangisi nerede kullanılır? Damar yapısı, gerilim sınıfı, renk kodları ve sık sorulan sorular.
Kablo rafının önünde duran birçok müşterimizin ilk sorusu aynıdır: "NYA mı alayım, NYM mi?" İsimler birbirine benzese de bu kabloların yapısı ve kullanım yerleri farklıdır. Yanlış kablo seçimi kimi zaman sadece montajı zorlaştırır, kimi zaman ise güvenlik sorununa yol açar. Bu yazıda en sık karşılaşılan kablo tiplerini soru-cevap düzeninde karşılaştırıyoruz.
Harfler ne anlama geliyor?
Bu isimler Alman (VDE) kökenli adlandırma sisteminden gelir. Kabaca şöyle okunur:
- N: Standart tip kablo
- Y: PVC yalıtım
- A: Tek damarlı iletken
- F: İnce çok telli, esnek iletken
- M: Hafif kılıflı bina (montaj) kablosu
Avrupa uyumlaştırılmış adlandırmada aynı kablolar farklı kodlarla da anılır. Örneğin NYA, H07V-U (tek telli) veya H07V-R (çok telli); NYAF ise H07V-K olarak bilinir. TTR'nin karşılığı genellikle H05VV-F'dir.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | NYA | NYAF | NYM | TTR |
|---|---|---|---|---|
| Damar sayısı | Tek | Tek | Çok (2–5) | Çok (2–5) |
| İletken yapısı | Som (tek tel) | İnce çok telli | Som | İnce çok telli |
| Dış kılıf | Yok | Yok | Var | Var |
| Esneklik | Düşük | Yüksek | Düşük | Yüksek |
| Tipik anma gerilimi | 450/750 V | 450/750 V | 300/500 V | 300/500 V |
| Tipik kullanım | Boru içinde sabit tesisat | Pano içi, esnek bağlantı | Sıva altı/üstü bina tesisatı | Cihaz bağlantısı, uzatma |
Anma gerilimi ve kullanım koşulları ürünün etiketinde ve üretici kataloğunda yazar. Seçimde her zaman ürün etiketini esas alın.
Sık sorulan sorular
NYA kabloyu doğrudan sıvanın içine gömebilir miyim?
Hayır. NYA'nın dış kılıfı yoktur. Bu yüzden mekanik ve çevresel etkilere karşı boru (spiral veya sert boru) içinde döşenir. Boru, kablonun hasar görmesini önler ve ileride kablonun değiştirilmesini kolaylaştırır.
NYM neden bu kadar yaygın?
NYM'de damarların her biri yalıtılmış, üzerine de ortak bir kılıf geçirilmiştir. Bu yapı sayesinde kuru ve nemli iç mekânlarda sıva üstünde kroşelerle veya sıva altında döşenebilir. Ancak NYM toprağa doğrudan gömülmek için tasarlanmamıştır. Yer altı uygulamaları için NYY gibi kablolar kullanılır.
NYAF'ı neden panolarda görüyoruz?
İnce çok telli yapısı NYAF'ı kolay bükülebilir hâle getirir. Pano içindeki dar alanlarda, ray klemens ve cihaz bağlantılarında montajı kolaylaştırır. Çok telli kablonun ucu klemense bağlanırken tellerin dağılmaması için kablo yüksüğü kullanılması iyi bir uygulamadır.
TTR ile ev tesisatı yapılır mı?
TTR esnek bir cihaz kablosudur. Uzatma kabloları, seyyar cihazlar ve makine bağlantıları için tasarlanmıştır. Duvar içi sabit tesisat için bu amaçla üretilmiş NYA (boru içinde) veya NYM tercih edilmelidir.
Renkler neyi gösterir?
Uyumlaştırılmış renk düzenine (HD 308) göre:
- Sarı-yeşil: Yalnızca koruma iletkeni (toprak). Başka amaçla kesinlikle kullanılmaz.
- Mavi: Nötr iletkeni.
- Kahverengi, siyah, gri: Faz iletkenleri.
Eski binalarda farklı renk düzenleriyle karşılaşabilirsiniz. Renge güvenerek işlem yapmayın. Ölçüm ve tespit işini elektrikçiye bırakın.
Kesiti nasıl seçerim?
Kesit seçimi taşınacak akıma, hat uzunluğuna, döşeme şekline (boru içinde, kanalda, açıkta), yan yana giden devre sayısına ve ortam sıcaklığına bağlıdır. Konutlarda aydınlatma için 1,5 mm², prizler için 2,5 mm² yaygın uygulamadır. Ancak fırın, klima, şofben gibi yüksek güçlü cihaz hatları ayrı hesap ister. Sigorta değeri de kabloya göre belirlenir. Ayrıntılar için otomatik sigorta seçimi yazımıza göz atabilirsiniz.
Bakır mı, alüminyum mu?
Bina içi tesisatta bakır iletkenli kablolar yaygındır. Bakır ve alüminyum iletkenleri birbirine bağlamak gerekirse bimetal pabuç gibi uygun bağlantı elemanları kullanılmalıdır. Aksi hâlde bağlantı noktasında korozyon ve ısınma oluşabilir.
Kablo alırken kontrol listesi
- Kablonun kullanılacağı yer belli mi: boru içi, sıva altı/üstü, pano içi, seyyar cihaz, yer altı?
- Kablo tipi bu yere uygun mu (NYA, NYAF, NYM, TTR, NYY)?
- Kesit ve damar sayısı yetkili elektrikçi tarafından belirlendi mi?
- Ürün etiketinde standart, anma gerilimi ve üretici bilgisi var mı?
- Koruma iletkeni için sarı-yeşil damar mevcut mu?
- Esnek kablo uçları için kablo yüksüğü, büyük kesitler için uygun pabuç alındı mı?
- Gereken metraj, artık payıyla birlikte hesaplandı mı?
Güvenlik notu
Kablo çekme ve bağlantı işleri, ilgili sigortalar kapatılıp hatta enerji olmadığı doğrulandıktan sonra yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Hasarlı yalıtımlı kabloları bantla onarmak yerine değiştirin.
İlgili ürünler
Metrajı birlikte çıkaralım
Elektrikçinizin hazırladığı kablo listesini WhatsApp'tan gönderirseniz kesit ve tip bazında listeyi birlikte gözden geçirebiliriz. Toplu alımlar için teklif de isteyebilirsiniz. Antalya Muratpaşa'daki mağazamızda kabloları yerinde görebilirsiniz.